Học Online và Mắt 

Không biết con trẻ phải học hành online bao lâu nữa, đoán là sẽ kết thúc trong tháng 4 này… Ước mong là vậy! Những ưu-nhược điểm của học qua mạng, môn nào thích hợp môn nào không, tác động đến tâm lý và phát triển thể chất của trẻ… xin nhường cho các chuyên gia khác cùng với độc giả bàn thảo.

Với con mắt thì sao?

Đôi mắt đã khổ nay càng khổ hơn?

Trước ngày dịch covid hoành hành con mắt đã khổ? Bao nhiêu môn học cần dùng mắt nhìn xa, nhìn gần, tra cứu học hành trên máy tính. Nhiều người nhẩm tính là 5h với trẻ thành thị. Nếu làm bài tập và học ở nhà nữa là khoảng 7h. Không nhắm mắt nghe nhạc hay dạo phố mà lại xem TV hay game thì là 10-12h/ngày. Còn một nửa để ăn ngủ, vệ sinh. Đôi mắt mệt nhoài!

Nay thời buổi lại khác! Con trẻ được hợp pháp và thoải mái dùng các phương tiện thông minh, có màn hình để học tập, tra cứu, chơi vui tại nhà. Không có hoặc rất ít giám sát của người lớn. Bạn thử tưởng tượng xem trẻ dùng các loại phương tiện nghe nhìn bao nhiều giờ một ngày? Từ 9h sáng đến 12h đêm xen kẽ với ít ngủ, nằm ườn, nghe nhạc gật gù.

Đã đành thế vẫn còn hơi chơi rông, bị bệnh hay truyền bệnh cho người khác nhưng chúng ta đã quên đi tác hại của việc dùng mắt đến cạn kiệt. Người lớn mải lo chuyện xã hôi nên đã sao nhãng, thầy cô ở xa con trẻ nên cũng chỉ dạy mà quên mất mắt có chịu được không, ngành y cũng mải lo phòng chống dịch nên không có thời gian tuyên truyền…

Dùng mắt bất chấp mọi giá gây hậu quả gì?

Dùng mắt để nhìn gần trong thời gian dài, với cường độ cao gây ra cận thị người ta đã biết từ thế kỷ XVII. Ngày nay không ai nghi ngờ điều đó nữa. Nghiên cứu trên sinh viên tại Singapore sau 3 tháng ôn thi miệt mài chúng sẽ phát sinh cận thị khoảng 0.50 D đến 0.75D. Nghiên cứu cỡ mẫu lớn (meta-analysis) tại Mỹ cho những người dùng các loại màn hình trên 7h/ngày, sau 2 năm có tới 80% sẽ bị cận thị. Ngưỡng dùng máy tính và các loại màn hình khác <5h một ngày được coi là an toàn hay chí ít cũng đừng quá 7h/ngày.

Nếu không thì sao? Ai cũng biết nhưng có thể quên tôi xin nhắc lại:

  1. Bị cận thị và cận thị tăng số nhanh
  2. Khô mắt với các khó chịu như: chói, côm, dàn dụa nước mắt, nhìn mờ thoáng qua, không tiếp tục công việc được hoặc giảm tập trung khi làm việc máy tính. Màn hình LCD hiện đại vẫn không cản được hoàn toàn ánh sáng xanh, môi trường điều hòa thông khí nhân tạo, giảm chớp mắt do tăng chú ý…là tổng hợp các nguyên nhân làm khô mắt nhiều hơn, nặng hơn ở những người nghiện màn hình.
  3. Mỏi mắt, đau đầu, rối loạn và co quắp điều tiết: mỏi mắt, cảm giác giật mắt- tic, đau nhức trong hốc mắt, nhìn mờ cả xa và gần thoáng qua…là những khó chịu ai cũng đã từng bị khi làm việc với máy tính do mệt mỏi thị giác, tình trạng co cơ mắt hay mệt mỏi điều tiết. Nó báo hiệu có điều gì đó không ổn và nên thay đổi tốt hơn là nghỉ ngơi đã.
  4. Các rối loạn tâm thần, chứng cách biệt xã hội, gù vẹo, rối loạn dinh dưỡng là những biến loạn xa nhưng đã và có thể gặp phải. Bạn đã hình dung hình hài của mình trong tương lai nếu dùng máy tính, ngồi ỳ tại chố 20 năm liền…trên mạng có đấy! Kinh khủng!

Cần thay đổi những gì ?

Trước khi những hệ quả ám muội do covid 19 gây ra chấm dứt chúng ta nên cùng với trẻ thay đổi và cải tạo để học online hay làm việc tại nhà hợp vệ sinh mắt hơn. Thiết nghĩ ngay cả khi hết dịch rồi vẫn còn hữu ích:

  1. Chọn môn học online: hãy để các nhà sư phạm, khoa học giáo dục lên tiếng nhưng không phải môn nào cũng dùng e-learning được. Điều này gọi là lạm dụng máy tính, gây mệt mỏi thị giác. Giao bài tập dạng text, nộp kết quả bằng bản word cũng làm mắt đỡ mệt, đổi dạng lao động cho đỡ nhàm chán.
  2. Giờ học: các giờ học mệt mỏi nên tránh như từ 17h-19h, 7h-9h , 11h-13h …khung giờ này trùng đúng điểm rơi của sinh lý cơ thể cũng như cơ quan thị giác, thích hợp với nghỉ ngơi chứ không phải học hành.
  3. Tần xuất và giãn cách: có hôm học online liên tục, có hôm chơi dài cũng là thực trạng của nhiều trẻ ở nhà trong đó có con tôi.
  4. Không được buông bỏ: có mỳ tôm, sữa, máy tính, mạng là xong. Bố mẹ thoải mái ra ngoài là không ổn. Chúng ta vẫn nên giám sát, bảo ban:
  • Giãn cách giờ học, nghỉ ngơi: sau 2 h học nên nghỉ 15 ph, sau một h học nên nghỉ 5 ph. Không ra ngoài hay thả tầm mắt được thì cũng nhắm mắt lim dim, massage quanh mắt, chườm ấm nếu mắt mệt mỏi.
  • Tổng giờ tương tác với màn hình: đừng quá 7 h một ngày
  • Chiếu sáng và tăng độ tương phản: màn hình có nấc tăng chiếu sáng tự thân, có nút tăng tương phản, chỉnh cỡ chữ và ký tự to lên… bạn có thể giúp con cái nhưng không nên tạo hiệu ứng glare- lóa, sáng quoắc. Chiếu sáng từ bên ngoài là nguồn phụ nhưng quan trọng nên chiếu từ phía trên và phía sau lại màn hình. Bóng đèn công suất bé, compact và đèn vàng là thích hợp, không nên dùng đèn neon. Không nên để gần máy tính ở cửa sổ hay nguồn sáng mạnh, gây giao thoa ánh sáng và hiệu ứng glare.
  • Cự ly, khoảng cách: xin nói luôn là học bằng iphone nhìn khó do màn hình bé nhưng chỉ nghe giảng và học ngoại ngữ thì ổn. Như vậy ta nên cho trẻ dùng laptop và destop là thích hợp. Khoảng cách từ mắt đên màn hình khoảng 1.5 lần đường chéo là sinh lý. Destop khoảng 60-80 cm, laptop- ipad 30-40 cm là vừa. Màn hình cao hoặc thấp hơn mắt một chút, tạo với trục nhìn góc 15-20 độ là khuyến cáo chung. Tư thế ngồi thấp quá, cự ly có vấn để hay gặp khi ta để con trẻ tự nhiên dùng bàn làm việc của bố mẹ. Với laptop bố mẹ cũng nên quan tâm đến bàn, ghế hợp với tầm vóc của trẻ.
  • Ăn uống và dinh dưỡng: giai đoạn này được coi là nghỉ nhiều hơn học nên bố mẹ không “bồi dưỡng” nhiều như ngày xưa. Thế nhưng con mắt vẫn phải làm việc vì thế ngoài cân đối dinh dưỡng chung ta vẫn phải có chút bồi dưỡng cho mắt. Rau, củ, quả màu đỏ hoặc vàng nên được ăn nhiều. Hải sản, các loại cá, nhuyễn thể rất tốt cho mắt và não. Nếu không thì dùng một loại thuốc bổ mắt hay thực phẩm chức năng chứa vitamin A-E-C cũng không phải là lãng phí.

Nước mắt nhân tạo và thuốc chống mỏi mắt: rất nhiều cơn mỏi mắt,chảy nước mắt, đau rát mắt sẽ phát sinh khi trẻ học ở nhà. Có điều trẻ không nói ra. Cha mẹ nên chủ động khai thác và bổ sung cho con nước muối rửa mắt hoặc nước mắt nhân tạo, chất bôi trơn mắt khi trẻ có khó chịu như trên. Thuốc chống mỏi mắt bản sao rolex dạng nhỏ tác dụng khiêm tốn và không giải tỏa tức thì chuyện mỏi mắt thường chứa vitamin nhóm B, chorondine sunfat… Nếu có điều kiện cũng nên dùng thử.

 

Chúng ta ai cũng mong những ngày tháng này nhanh chóng qua đi để cuộc sống lại trở lại bình thường. Dù là về bình thường thì các bậc phụ huynh cũng lưu ý một điểm cơ bản với con trẻ: chúng ít nói ra những vấn đề của mình vì tưởng đó là bình thường, ai cũng vậy. Hãy gần gũi, tìm hiểu con cái xem chúng cần gì để giải quyết những bệnh mắt do học nhiều, bệnh mắt thường gặp và đừng quên phòng chống tai nạn mắt tại nhà.

Bs Hoàng Cương

BVMTW

 
6108 Go top

Chúc mừng năm mới 2019